Spitsdiagnostiek als core business: de afdeling algemeen inwendige ziekten en infectieziekten

De afdeling algemeen inwendige ziekten en infectieziekten van het AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV is een sterk gespecialiseerde dienst van tertiair niveau die zich toelegt op de diagnostiek en behandeling van ernstige systemische ziekten, meestal van inflammatoire of infectieuze origine. Bij patiënten die zich presenteren met dergelijke onstekingsziekten van onduidelijke oorsprong of met een belangrijke weerslag op het ganse lichaam, wordt zo snel mogelijk een correcte diagnose gesteld, en daaraan een geëigende behandeling gekoppeld. De artsen van de afdeling beogen om als een Hercule Poirot nauwkeurig en efficiënt het medisch probleem te ontrafelen en een oplossing op maat aan te bieden. Hierbij wordt vaak een beroep gedaan op de medische en technische expertise van andere disciplines en artsen binnen en buiten het ziekenhuis. Algemeen inwendige ziekten en infectieziekten is bij uitstek een transmurale, disciplineoverstijgende specialiteit.

Scope en organigram van de afdeling

De afdeling algemeen inwendige ziekten en infectieziekten is organisatorisch en inhoudelijk nauw verweven met de afdeling nefrologie van het ziekenhuis. De artsen van deze twee afdelingen behandelen ernstige infecties, systeemziekten en nierziekten. Afhankelijk van de ernst van de ziekte, wordt de patiënt ofwel poliklinisch behandeld, ofwel opgenomen op een gewone verpleegafdeling of op een meer intensieve dienst, dit laatste vaak in samenwerking met de intensivisten. Alle activiteiten van de afdeling zijn de voorbije jaren sterk toe­genomen. Gemiddeld zijn er een twintigtal patiënten gehospitaliseerd op de dienst. Dit is zowat een verdubbeling tegenover acht jaar geleden. De afdeling heeft een sterk uitgebouwde consultfunctie op diverse andere diensten binnen en buiten het ziekenhuis. De artsen van de afdeling hebben jaarlijks meer dan 7000 ­poliklinische patiëntencontacten. De afdelingen nefrologie en algemeen inwendige ziekten en infectieziekten garanderen samen een 24/24 uur medische dienstverlening.

Op de afdeling wordt het ganse spectrum van ernstige systemische infectieziekten behandeld, zoals tuberculose, osteo-articulaire infecties, diepe weefselinfecties, endocarditis, seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA's) en parasitaire infecties, indien nodig in samenwerking met andere medische disciplines.

Meer dan 250 HIV-seropositieve patiënten worden op regel­matige basis opgevolgd (tegenover een 80-tal in 2003). Het AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV heeft hiertoe een samenwerkingsovereenkomst met het AIDS referentiecentrum UZ Leuven. De betrokken artsen worden bijgestaan door twee gespecialiseerde HIV-verpleegkundigen, een klinisch psychologe en een sociaal verpleegkundige. Op deze manier kan aan HIV-seropositieve ­patiënten niet enkel goede medische zorg geboden worden, maar ook een maximale psychosociale ondersteuning.

De afdeling verzorgt eveneens een pre-travel clinic, waarbij jaarlijks aan ongeveer 2000 reizigers met tropische bestemming gelekoortsvaccinatie en de nodige gezondheidsadviezen worden verstrekt, en een post-travel clinic voor patiënten die ziek terugkomen uit de tropen.

Een tweede groep aandoeningen die op de afdeling behandeld worden, zijn systeemziekten, auto-immuunziekten of auto-inflammatoire aandoeningen. Bij deze ziekten veroorzaakt een abnormale reactie van het afweersysteem een ontstekingsreactie met weefsel- en orgaanschade, met vaak belangrijke nieraantasting. Het spectrum van auto-inflammatoire aandoeningen is zeer divers, en de diagnostiek complex. De behandeling omhelst vaak zwaardere schema's die de afweer ernstig onderdrukken, of het gebruik van nieuwe, dure designerdrugs. Vele ziekten uit deze categorie zijn zeer zeldzaam, en worden als 'orphan diseases' beschouwd. Indien nodig doen de artsen van de afdeling algemeen inwendige ziekten bij de behandeling van deze ziekten een beroep op het advies van een aantal internationale topexperten.

Werkmiddelen en doelstellingen

De performantie van de afdeling is niet afhankelijk van hoogtechnologische ingrepen, maar staat of valt met de knowhow, de inzet en de patiëntenbetrokkenheid van de artsen en het zorgteam. Bij de aanwerving van nieuwe stafleden wordt steeds gezocht naar mensen die zich onderscheiden in hun vakgebied, o.a. door een opleiding in buitenlandse topcentra of door het behalen van een doctorstitel. De afdeling is daarnaast ook actief in het volgen en verlenen van continue navorming. De artsen van de afdelingen nefrologie, algemeen inwendige ziekten en infectieziekten zijn initiatiefnemer van verschillende klinisch-wetenschappelijke onderzoekprojecten binnen de eigen dienst, vaak in samenwerking met andere ziekenhuizen of universitaire centra. De afdeling publiceert regelmatig de weerslag van haar wetenschappelijk werk in toonaangevende internationale medische tijdschriften.

Ten slotte is het essentieel te benadrukken dat het belang van de patiënt steeds vooropstaat in de medische zorg die verleend wordt door de artsen en het zorgteam van de afdelingen algemeen inwendige ziekten en infectieziekten, en nefrologie. De betrokken artsen zijn gespecialiseerd in ­ernstige systemische ziekten, maar hun zorg gaat steeds uit naar mensen en gaat verder dan een puur medisch ingrijpen. In hun zorgvisie is continu overleg met de betrokken patiënten, hun familie, en andere zorgverleners dan ook van cruciaal belang.

Dr. Stefaan Vandecasteele
Afdelingshoofd Algemeen Inwendige Ziekten en Infectieziekten
Campus Sint-­Jan