Het diabetesteam voor kinderen en adolescenten

Zorg op kindermaat

In het AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV spitsen we ons sinds januari 2009 toe op diabetes bij kinderen. Kinderen zijn geen kleine volwassenen. Kinderen vragen om een aangepaste, geïndividualiseerde en kindvriendelijke aanpak. Dit vereist van de hulpverlener grondige kennis en vaardigheden omtrent de behandeling van diabetes bij kinderen.

Een dagelijkse portie aan tijd, energie en vooral creativiteit en flexibiliteit is nood­-zakelijk om tot een goede diabetesregulatie en op die manier een zorg op (kinder)maat te komen. Dit betekent niet dat we vasthouden aan reeds lang bestaande behandelingsmethoden. We passen op een aangepaste manier de nieuwste therapieën toe. Continue subcutane insulinetoediening (CSI of insulinepomp) en continue glucosemeting (CGM) zijn niet meer weg te denken in de behandeling van kinderen met diabetes. De voordelen van een insulinepomp bij kleine kinderen, zoals betere kwaliteit van leven en minder ernstige hypoglycemieën in vergelijking met de insulinepen, wegen op tegen de nadelen. Belangrijk nadeel is de tijdrovende pompeducatie die noodzakelijk is, zowel tijdens hospitalisatie als tijdens de ambulante consultaties. De uitdagingen zijn vooral bijblijven met deze snel evoluerende tak van de diabetologie door het ontstaan van steeds verfijndere technieken van insulinetoediening en glucosemeting.

Eind 2011 zijn er 36 kinderen in behandeling bij het diabetesteam voor kinderen en adolescenten in het AZ Sint-Jan. 17% van de kinderen zijn kleuters, waarvan 2/3 een insulinepomp heeft. 31% van de kinderen volgt lager onderwijs, hiervan heeft 1/3 een insulinepomp. 51% van de kinderen zijn adolescenten waarvan 1/5 een insulinepomp heeft. Het voorkomen van diabetes type 1 onder de leeftijd van 15 jaar neemt de laatste jaren toe. We zien geen algemene toename aan incidentie onder de leeftijd van 40 jaar maar een verschuiving naar jongere leeftijd. 

Een multidisciplinair team

In 2011 is het kinderdiabetesteam bestaande uit een arts, 
een diëtist en een maatschappelijk werker uitgebreid met 
een diabeteseducator en een tweede diëtist voor kinderen.

De diabeteseducator is een pediatrisch verpleegkundige. 
Zij is aanwezig tijdens de consultaties en verzorgt naast de educatie van het kind en de ouders ook de educatie in scholen en/of sportclubs waar de kinderen met diabetes verblijven. Een tijd­rovende maar dankbare en vruchtbare job. De diëtist is aanwezig tijdens de diabetesconsultaties waarbij we vooral een gezond en gevarieerd voedingspatroon willen aanleren.

In oktober werd voor de tweede keer een lerarenbijscholing "diabetes@school" gegeven in het AZ Sint-Jan, in samenwerking met de Vlaamse Diabetes Vereniging. Een 60-tal leerkrachten was aanwezig. De voordracht werd aangevuld met praktische tips 
en met het aanleren van vaardigheden zoals glycemie­meting, 
bedienen van de insulinepomp, toedienen van de noodspuit. 
De leerkrachten kregen ons boekje "diabetes@school" mee.

Het jaar werd afgerond met administratieve versterking van het team. Dit maakte het mogelijk om nog gestructureerder en efficiënter te gaan werken. Een aantal protocollen en attesten kregen een nieuw kleedje.

Voor een optimale behandeling is deze multidisciplinaire benadering noodzakelijk. Dit vereist een nauwe samenwerking tussen de zorgverleners onderling. Door maandelijkse teamvergaderingen willen we de samenhang in de zorg optimaliseren.

Het komende jaar bouwen we ons team verder uit, en streven we naar een kinderdiabetesconventie in het AZ Sint-Jan zodat ook onze kinderen met diabetes dicht bij huis kunnen behandeld worden.

Dr. Sylvia Depoorter
Staflid Kindergeneeskunde